چگونه برای شرایط بحرانی و قحطی آماده شویم؟ نگهداری مواد غذایی برای یک سال

چگونه برای قحطی آماده شویم؟

وقوع بحران‌های طبیعی، قطعی طولانی‌مدت برق، افزایش ناگهانی قیمت‌ها، تورم یا اختلال در دسترسی به فروشگاه‌ها همیشه قابل پیش‌بینی نیست؛ اما می‌توان با برنامه‌ریزی درست، اثر این اتفاقات را بر زندگی روزمره کاهش داد. آمادگی برای شرایط بحرانی به معنای ترسیدن یا خرید هیجانی نیست؛ بلکه یعنی نیازهای خانواده را بشناسیم و با تهیه تدریجی مواد غذایی با ماندگاری بالا، برای موقعیت‌های غیرمنتظره آماده باشیم.

البته ذخیره مواد غذایی برای شرایط بحرانی فقط با خرید عمده برنج، حبوبات و کنسروها انجام نمی‌شود. ذخیره‌سازی غذا یک هنر و مهارت است؛ زیرا باید بدانیم چه موادی ارزش نگهداری دارند، هر محصول را چگونه بسته‌بندی کنیم، در چه محیطی قرار دهیم و چطور مانع نفوذ رطوبت، هوا و حشرات شویم. برای مثال، نگهداری طولانی مدت حبوبات بدون انتخاب ظرف مناسب، کنترل شرایط انبار و برچسب‌گذاری دقیق می‌تواند به افت کیفیت یا هدررفتن مواد غذایی منجر شود.

در این مقاله از خلاق شاپ یاد می‌گیریم برای زمان بحران چه چیزهایی ذخیره کنیم و نگهداری مواد غذایی برای یک سال را چگونه به‌شکلی اصولی و متناسب با مصرف خانواده انجام دهیم.

۳ دشمن اصلی مواد غذایی در نگهداری طولانی مدت: رطوبت، اکسیژن و حشرات

برای موفقیت در نگهداری مواد غذایی برای یک سال، فقط انتخاب مواد غذایی با ماندگاری بالا کافی نیست. حتی برنج، حبوبات، آرد و سایر مواد خشک نیز در صورت بسته‌بندی نامناسب یا قرار گرفتن در محیط نامساعد، ممکن است کیفیت خود را از دست بدهند. سه عامل مهمی که ذخیره غذایی شما را تهدید می‌کنند عبارت‌اند از: رطوبت، اکسیژن و حشرات.

۱. رطوبت؛ زمینه ساز کپک و فساد

مواد غذایی خشک به‌راحتی رطوبت محیط را جذب می‌کنند. ورود رطوبت به بسته‌بندی ممکن است باعث نم کشیدن، کلوخه شدن، تغییر بو و مزه و در شرایط نامناسب، رشد کپک شود. به همین دلیل، مواد غذایی باید پس از اطمینان از خشک بودن کامل، در بسته‌بندی سالم و در محیطی خشک و خنک نگهداری شوند.

برای کاهش خطر رطوبت:

• مواد غذایی را نزدیک سینک، اجاق گاز یا دیوار نم‌دار قرار ندهید.
• از بسته بندی های سوراخ، نازک یا آسیب دیده استفاده نکنید.
• مواد را با دست یا پیمانه خیس داخل ظرف نریزید.
• بسته‌ها را مستقیماً روی کف انباری نگذارید.
• اگر داخل بسته رطوبت، قطرات آب، کپک یا بوی غیرعادی مشاهده کردید، آن را مصرف نکنید.

استفاده از ظرف نگهداری مواد غذایی خشک و بسته‌بندی مناسب، بخش مهمی از ذخیره مواد غذایی برای شرایط بحرانی است؛ اما هیچ ظرفی نمی‌تواند ماده‌ای را که از ابتدا مرطوب یا آلوده بوده، سالم نگه دارد.

۲. اکسیژن؛ عامل افت تدریجی کیفیت

تماس طولانی مدت بعضی مواد غذایی با هوا می‌تواند فرایند اکسیدشدن را سرعت دهد و به تغییر عطر، طعم، رنگ یا کیفیت آن‌ها منجر شود. این مسئله در مواد غذایی دارای چربی، مانند مغزها و برخی دانه‌ها، اهمیت بیشتری دارد؛ زیرا احتمال تندشدن چربی آن‌ها وجود دارد.

برای کاهش تماس مواد غذایی خشک با هوا می‌توان از بسته بندی‌های متناسب با حجم مصرف، ظروف دربسته و در برخی موارد پلاستیک وکیوم مواد غذایی استفاده کرد. تقسیم مواد به بسته‌های کوچک‌تر نیز باعث می‌شود برای هر بار مصرف، کل ذخیره در معرض هوا قرار نگیرد. بسته‌های بازشده را نیز می‌توان با بست کلیپسی کیسه بست؛ البته این بست‌ها جای بسته‌بندی کاملاً نفوذناپذیر یا وکیوم را نمی‌گیرند و بیشتر برای نگهداری کوتاه‌ترِ بسته‌های در حال مصرف مناسب‌اند.

نکته ایمنی: وکیوم‌کردن به‌تنهایی مواد غذایی را استریل نمی‌کند و جایگزین یخچال، فریزر یا روش‌های استاندارد نگهداری نیست. مواد مرطوب، پخته یا فسادپذیر را نباید صرفاً به‌دلیل وکیوم‌شدن، در دمای محیط نگهداری کرد.

۳. حشرات؛ تهدید پنهان برنج و حبوبات

شپشک برنج، بید مواد غذایی و سایر آفات انباری می‌توانند از طریق بسته‌بندی‌های اولیه یا محیط انبار وارد ذخیره غذایی شوند. گاهی تخم این حشرات از قبل در محصول وجود دارد و بعد از مدتی، در شرایط مساعد فعال می‌شود. بنابراین، جلوگیری از حشره زدن حبوبات فقط به بستن درِ ظرف محدود نیست و به نظافت، بررسی دوره‌ای و کنترل شرایط نگهداری نیز نیاز دارد.

برای کاهش احتمال آلودگی:

• هنگام خرید، بسته‌بندی و خود محصول را از نظر سوراخ، تار، لارو یا حشره بررسی کنید.
• مواد غذایی تازه‌خریداری‌شده را بدون بررسی با ذخیره قبلی مخلوط نکنید.
• هر نوع ماده غذایی را در بسته‌ای جداگانه نگه دارید.
• قفسه‌ها و گوشه‌های انباری را مرتب تمیز و بررسی کنید.
• روی هر بسته، نام محصول و تاریخ خرید یا بسته‌بندی را بنویسید.
• بسته‌های قدیمی‌تر را زودتر مصرف کنید.
• در صورت مشاهده آلودگی، بسته را فوراً از سایر مواد جدا کنید.

یکی از بهترین گزینه ها برای نگهداری برنج و حبوبات استفاده از دبه حبوبات تاشو است. این کیسه‌های درب دار با باز و بسته شدن آسان، مواد غذایی را بدون نفوذ هوا تازه نگه می‌دارند.

این دبه ها در اندازه 1.5 لیتری و 5 لیتری، میتوانید از خلاق شاپ سفارش دهید. در ضمن از دبه های تاشو میتوانید برای همراه داشتن آب در سفر هم کمک بگیرید.

چه مواد غذایی برای نگهداری بلندمدت مناسب هستند؟

برای نگهداری بلندمدت، بهترین انتخاب‌ها خوراکی هایی هستند که رطوبت کم، پایداری بالا و فسادپذیری پایین دارند. مهم‌ترین گروه‌ها این‌ها هستند:

• حبوبات: عدس، لوبیا، نخود، لپه
• غلات و کربوهیدرات های خشک: برنج، بلغور، جو، ماکارونی خشک
• کنسروها: تن ماهی، لوبیا، ذرت، رب گوجه
• مواد پایه آشپزخانه: نمک، شکر

نکته اصلی این است که این مواد وقتی ماندگار می‌مانند که در ظرف مناسب، دور از رطوبت، گرما، نور و آلودگی نگهداری شوند.

نگهداری اصولی مواد غذایی

در نگهداری طولانی مدت، فقط انتخاب برنج و حبوبات باکیفیت مهم نیست؛ نوع بسته بندی و فضای نگهداری نیز تأثیر مستقیمی بر ماندگاری آن‌ها دارد. در ادامه، سه مشکل رایج را همراه با راه‌حل‌های کاربردی بررسی می‌کنیم.

مدیریت کمبود فضای کابینت و انباری

ذخیره حجم زیادی از برنج و حبوبات معمولاً به ظروف بزرگ نیاز دارد. این ظروف حتی پس از خالی شدن نیز فضای زیادی از کابینت یا انباری را اشغال می‌کنند.

دبه مایعات و حبوبات تاشو

دبه های تاشو هنگام پر بودن، ظرفیت مناسبی برای نگهداری مواد غذایی خشک دارند؛ اما با کم شدن محتویات یا خالی شدن ظرف، می‌توان آن‌ها را جمع کرد تا فضای کمتری اشغال کنند. این ویژگی برای آشپزخانه‌های کوچک و خانه‌هایی با فضای نگهداری کمی دارند، کاربردی است.

بدنه و درِ مناسب این محصولات نیز می‌تواند از تماس مستقیم مواد غذایی با گردوغبار و ورود حشرات جلوگیری کند؛ البته برای دستیابی به بهترین نتیجه، باید درِ دبه کاملاً بسته و محل نگهداری خشک و خنک باشد.

چرا انتخاب مناسبی است؟

• ظرفیت مناسب برای نگهداری برنج و حبوبات
• جمع‌شدن ظرف پس از کاهش یا اتمام محتویات
• اشغال فضای کمتر در کابینت و انباری
• دسترسی و مدیریت ساده‌تر مواد غذایی
• کمک به محافظت از مواد در برابر آلودگی و حشرات

[مشاهده و خرید دبه حبوبات تاشو از خلاق شاپ]

کاهش تماس مواد غذایی با هوا و رطوبت

هوا و رطوبت از عوامل مهم کاهش کیفیت مواد غذایی خشک هستند. قرار گرفتن طولانی‌مدت حبوبات، خشکبار و سایر مواد خشک در معرض آن‌ها می‌تواند باعث افت کیفیت، تغییر بو و طعم، نم‌کشیدن یا ایجاد شرایط مناسب برای کپک و آفات شود.

کیسه وکیوم مواد غذایی

کیسه‌های وکیوم با خارج‌کردن بخش زیادی از هوای داخل بسته، تماس مواد غذایی با اکسیژن و رطوبت محیط را کاهش می‌دهند. علاوه بر کمک به حفظ کیفیت، فشرده‌شدن بسته‌ها باعث می‌شود مواد غذایی فضای کمتری در کابینت یا انباری اشغال کنند.

چرا انتخاب مناسبی است؟

• کاهش تماس مواد غذایی با هوا
• کمک به محافظت در برابر رطوبت محیط
• کاهش حجم بسته‌بندی و استفاده بهتر از فضا
• مناسب برای تقسیم مواد غذایی به بسته‌های مصرفی کوچک‌تر
• نظم بیشتر در کابینت و انباری

برای نتیجه بهتر، مواد باید پیش از بسته‌بندی کاملاً خشک و خنک باشند و کیسه نیز سوراخ، پارگی یا نشتی نداشته باشد.

[مشاهده و خرید کیسه وکیوم مواد غذایی از خلاق شاپ]

نکته: میزان افزایش ماندگاری یا کاهش حجم به نوع ماده غذایی، کیفیت کیسه، قدرت دستگاه وکیوم و شرایط محیط بستگی دارد؛ بنابراین بهتر است از وعده‌های قطعی مانند «سه برابر شدن ماندگاری» یا «کاهش ۷۰ درصدی حجم» تنها در صورت وجود مستندات معتبر محصول استفاده شود.

بستن درب محصولات بسته بندی

پس از بازشدن بسته حبوبات، ماکارونی، خشکبار، غلات صبحانه یا نان سوخاری، ورود هوا و رطوبت می‌تواند باعث نم‌کشیدن، افت کیفیت یا بیات‌شدن محتویات شود. گره‌زدن کیسه نیز همیشه بسته‌بندی مطمئن و مرتبی ایجاد نمی‌کند.

بست کلیپسی کیسه یا گیره آب بندی

بست های کلیپسی روی دهانه بسته قرار می‌گیرند و بدون نیاز به انتقال مواد به ظرفی دیگر، کیسه را سریع و مرتب می‌بندند. این محصول برای بسته‌هایی که مرتب باز و بسته می‌شوند، راه‌حلی ساده و کم‌جا محسوب می‌شود.

چرا انتخاب مناسبی است؟

• باز و بسته‌شدن سریع و آسان
• کمک به کاهش ورود هوا و رطوبت
• جلوگیری از ریختن محتویات بسته
• حذف نیاز به گره‌زدن کیسه
• قابل استفاده برای انواع بسته‌های مواد غذایی خشک
• مناسب برای استفاده روزمره در آشپزخانه

[مشاهده انواع بست و گیره کلیپسی کیسه در خلاق شاپ]

چند ترفند خانگی برای جلوگیری از حشره زدن حبوبات

حتی اگر حبوبات در ظاهر کاملاً سالم باشند، ممکن است تخم های بسیار ریز آفات داخل بسته وجود داشته باشد. رعایت چند نکته ساده می‌تواند احتمال رشد و تکثیر این حشرات را کاهش دهد.

۱. قراردادن حبوبات در فریزر پیش از انبارکردن

حبوبات تازه خریداری شده را در یک کیسه محکم و دربسته قرار دهید و حدود ۴۸ تا ۷۲ ساعت داخل فریزر بگذارید. سرمای فریزر می‌تواند بسیاری از حشرات و بخشی از تخم‌ها و لاروهای احتمالی را از بین ببرد.

پس از خارج‌کردن حبوبات:

1. بسته را در همان حالت دربسته به دمای محیط برسانید.
2. صبر کنید تا احتمال تشکیل بخار و رطوبت روی بسته یا محتویات از بین برود.
3. حبوبات را فقط زمانی به ظرف اصلی منتقل کنید که کاملاً خشک باشند.

این مرحله اهمیت زیادی دارد؛ زیرا انتقال حبوبات سرد به ظرف و بستن فوری درِ آن ممکن است موجب ایجاد رطوبت و افزایش خطر کپک‌زدگی شود.

۲. استفاده از برگ بو یا برگ غار خشک

می‌توان چند عدد برگ بو کاملاً خشک را میان حبوبات یا در قسمت بالای ظرف قرار داد. رایحه این برگ ممکن است به دور نگه‌داشتن برخی آفات کمک کند.

برای حفظ کیفیت حبوبات:

• فقط از برگ‌های سالم و کاملاً خشک استفاده کنید.
• برگ‌ها را پس از مدتی بررسی و در صورت مشاهده رطوبت یا کپک تعویض کنید.
• پیش از پخت، برگ‌ها را از حبوبات جدا کنید.

این روش یک اقدام کمکی است و جای ظرف دربسته و محیط خشک را نمی‌گیرد.

۳. قراردادن سیر خشک در ظرف

چند حبه سیر کاملاً خشک و سالم نیز ممکن است به دفع بعضی حشرات کمک کند. سیر تازه یا مرطوب برای این کار مناسب نیست؛ زیرا می‌تواند رطوبت ظرف را افزایش دهد و زمینه کپک‌زدگی را فراهم کند.

اگر نمی‌خواهید بوی سیر به حبوبات منتقل شود، آن را داخل یک کیسه پارچه‌ای نازک یا توری کوچک قرار دهید. سیر را به‌صورت دوره‌ای بررسی کنید و در صورت مشاهده نرمی، رطوبت یا کپک، فوراً دور بیندازید.

۴. تمیز و خشک‌کردن ظرف پیش از استفاده

پیش از ریختن حبوبات، ظرف را کاملاً بشویید و خشک کنید. حتی مقدار کمی رطوبت می‌تواند خطر کپک‌زدگی را افزایش دهد. بهتر است ظرف چند ساعت در هوای آزاد بماند و سپس پر شود.

حبوبات جدید را نیز مستقیماً روی باقی‌مانده حبوبات قدیمی نریزید. ابتدا ظرف را خالی و تمیز کنید و مواد قدیمی‌تر را زودتر به مصرف برسانید.

۵. تقسیم حبوبات در چند بسته کوچک‌تر

به‌جای نگهداری تمام حبوبات در یک ظرف بزرگ، آن‌ها را در چند بسته یا ظرف کوچک تقسیم کنید. به این ترتیب، با هر بار بازکردن فقط بخشی از ذخیره در معرض هوا و آلودگی قرار می‌گیرد. اگر یک بسته دچار آفت شود، احتمال سرایت آن به کل موجودی نیز کمتر خواهد بود.

نکته مهم: برگ بو و سیر خشک بیشتر نقش بازدارنده و کمکی دارند و تضمینی برای جلوگیری کامل از آفت نیستند. مؤثرترین راهکار، ترکیب فریز اولیه، خشک‌بودن کامل حبوبات، ظرف سالم و دربسته، محیط خنک و بررسی دوره‌ای است. اگر حبوبات بوی نامطبوع، کپک، رطوبت غیرعادی یا آلودگی گسترده دارند، بهتر است مصرف نشوند.

سؤالات متداول درباره نگهداری مواد غذایی برای یک سال

۱. برای زمان قحطی چه مواد غذایی ذخیره کنیم؟

برای شرایط بحرانی بهتر است مواد غذایی پرمصرف، مغذی، کم حجم و دارای ماندگاری بالا انتخاب شوند. برنج سفید، حبوبات، ماکارونی، آرد، جو دوسر، کنسروها، شیرخشک، خشکبار، روغن، نمک، شکر و ادویه‌های ضروری از گزینه‌های مناسب‌اند.

در کنار ماندگاری، به نیازهای تغذیه‌ای نیز توجه کنید. ذخیره غذایی باید ترکیبی از منابع زیر باشد:

• کربوهیدرات مانند برنج، ماکارونی و غلات
• پروتئین مانند حبوبات، کنسرو ماهی و گوشت
• چربی مانند روغن‌های خوراکی
• میوه و سبزی خشک یا کنسروی
• نمک، شکر و ادویه‌های ضروری
• مواد غذایی آماده مصرف برای مواقع قطع برق و گاز
• آب آشامیدنی سالم

بهتر است غذاهایی را ذخیره کنید که خانواده به‌طور معمول مصرف می‌کند و با روش پخت آن‌ها آشناست.

۲. چگونه مواد غذایی را برای یک سال نگهداری کنیم؟

برای نگهداری یک‌ساله، مواد غذایی را سالم، تازه و کاملاً خشک تهیه کنید و سپس در بسته‌های کوچک‌تر تقسیم کنید. بسته‌بندی باید در برابر هوا، رطوبت، نور، آلودگی و حشرات محافظت ایجاد کند.

مراحل پیشنهادی عبارت‌اند از:

1. مواد غذایی مناسب ذخیره‌سازی را انتخاب کنید.
2. حبوبات و غلات را بررسی و مواد آسیب‌دیده را جدا کنید.
3. در صورت نیاز، مواد خشک را پیش از انبارکردن ۴۸ تا ۷۲ ساعت فریز کنید.
4. پس از خروج از فریزر، بسته را در حالت بسته به دمای محیط برسانید.
5. مواد را در ظروف دربسته یا کیسه‌های مخصوص مواد غذایی قرار دهید.
6. نام ماده و تاریخ بسته‌بندی را روی هر بسته بنویسید.
7. بسته‌ها را در محلی خنک، خشک و تاریک بگذارید.
8. موجودی را به‌صورت دوره‌ای بررسی و مواد قدیمی‌تر را زودتر مصرف کنید.

مدت نگهداری دقیق به نوع ماده، کیفیت اولیه، بسته‌بندی و دمای محیط بستگی دارد.

۳. چه غذاهایی بیشترین ماندگاری را دارند؟

نمک و شکر، در صورت خشک‌ماندن، از بادوام‌ترین مواد غذایی هستند. برنج سفید، حبوبات خشک، ماکارونی، غلات کامل خشک، عسل، شیرخشک و برخی کنسروهای صنعتی نیز ماندگاری نسبتاً بالایی دارند.

با این حال، همه این مواد به یک اندازه پایدار نیستند. برای مثال، برنج سفید معمولاً از برنج قهوه‌ای ماندگارتر است؛ زیرا چربی کمتری دارد. همچنین روغن، آرد سبوس‌دار و مغزها به‌دلیل داشتن چربی، زودتر از نمک، شکر یا حبوبات خشک دچار افت کیفیت می‌شوند.

همیشه تاریخ مصرف درج‌شده روی بسته و دستور نگهداری تولیدکننده را در اولویت قرار دهید.

۴. حبوبات را چگونه نگهداری کنیم که حشره نزند؟

برای کاهش احتمال حشره‌زدن، حبوبات تازه‌خریداری‌شده را در یک بسته محکم قرار دهید و حدود ۴۸ تا ۷۲ ساعت در فریزر بگذارید. سپس بسته را بدون بازکردن به دمای محیط برسانید تا روی حبوبات رطوبت ایجاد نشود.

پس از آن، حبوبات را در ظرفی کاملاً تمیز، خشک و دربسته نگهداری کنید. تقسیم حبوبات در چند بسته کوچک نیز احتمال آلوده‌شدن تمام موجودی را کاهش می‌دهد. قراردادن برگ بو یا سیر کاملاً خشک ممکن است نقش بازدارنده داشته باشد، اما جایگزین فریز اولیه، بسته‌بندی مناسب و محیط خشک نیست.

حبوبات را مرتب بررسی کنید و در صورت مشاهده کپک، بوی غیرعادی، رطوبت یا آلودگی گسترده، آن‌ها را مصرف نکنید.

۵. آیا می توان حبوبات را وکیوم کرد؟

بله، حبوبات کاملاً خشک را می‌توان در کیسه‌های مخصوص مواد غذایی وکیوم کرد. کاهش هوای داخل بسته می‌تواند تماس مواد با رطوبت محیط را کمتر کند و فضای موردنیاز برای نگهداری را نیز کاهش دهد.

با این حال، وکیوم‌کردن حبوبات جای کنترل آفات را نمی‌گیرد. اگر داخل محصول تخم یا لارو حشرات وجود داشته باشد، خارج‌کردن هوا لزوماً آن‌ها را از بین نمی‌برد. به همین دلیل می‌توان پیش از بسته‌بندی، حبوبات را برای مدتی در فریزر قرار داد و پس از رسیدن کامل به دمای محیط، وکیوم کرد.

برای نگهداری بلندمدت، کیسه باید مخصوص تماس با مواد غذایی، سالم و بدون نشتی باشد.

۶. بهترین ظرف برای نگهداری حبوبات چیست؟

بهترین ظرف برای نگهداری حبوبات، ظرفی است که:

• درِ محکم و آب‌بندی مناسب داشته باشد؛
• از مواد ایمن و مناسب تماس با غذا ساخته شده باشد؛
• در برابر رطوبت و ورود حشرات محافظت ایجاد کند؛
• تمیزکردن و خشک‌کردن آن آسان باشد؛
• متناسب با میزان مصرف خانواده انتخاب شود.

ظروف شیشه‌ای دربسته و ظروف استاندارد مخصوص مواد غذایی انتخاب‌های مناسبی‌اند. برای نگهداری حجم زیاد، دبه های مخصوص حبوبات نیز کاربردی هستند. اگر فضای کابینت محدود است، دبه تاشو می‌تواند پس از کاهش محتویات جمع شود و فضای کمتری اشغال کند.

۷. برنج را چگونه برای مدت طولانی نگهداری کنیم؟

برنج را در ظرف یا بسته‌بندی خشک، سالم و دربسته قرار دهید و آن را دور از نور خورشید، گرما و رطوبت نگه دارید. پیش از انبارکردن، برنج را از نظر وجود حشرات، رطوبت و بوی نامطبوع بررسی کنید.

برای محافظت بهتر می‌توان برنج را در چند بسته کوچک‌تر تقسیم کرد تا با بازکردن یک بسته، تمام ذخیره در معرض هوا قرار نگیرد. قراردادن بسته برنج برای ۴۸ تا ۷۲ ساعت در فریزر نیز می‌تواند به کنترل برخی آفات احتمالی کمک کند؛ به شرط آنکه پس از خروج، بسته در حالت بسته به دمای محیط برسد و برنج مرطوب نشود.

برنج سفید معمولاً برای ذخیره‌سازی طولانی مناسب‌تر از برنج قهوه‌ای است؛ زیرا چربی کمتری دارد و دیرتر دچار تندی و تغییر طعم می‌شود.

۸. مواد غذایی خشک باید در چه دما و شرایطی نگهداری شوند؟

مواد غذایی خشک باید در محیطی خنک، خشک، تاریک، تمیز و دارای دمای نسبتاً ثابت نگهداری شوند. هرچه دما و رطوبت محیط پایین‌تر و پایدارتر باشد، کیفیت مواد برای مدت بیشتری حفظ می‌شود.

کابینت یا انباری نباید کنار اجاق، بخاری، لوله‌های آب، سینک یا محل تابش مستقیم آفتاب باشد. بسته‌ها را بهتر است مستقیماً روی زمین یا چسبیده به دیوار مرطوب قرار ندهید. همچنین محیط نگهداری باید به‌طور دوره‌ای از نظر نشتی آب، کپک و وجود حشرات بررسی شود.

۹. آیا نگهداری مواد غذایی در پلاستیک وکیوم مناسب است؟

برای بسیاری از مواد غذایی کاملاً خشک مانند حبوبات، برنج، ماکارونی و برخی خشکبار، استفاده از کیسه وکیوم استاندارد و مخصوص تماس با غذا می‌تواند مناسب باشد. این روش تماس ماده غذایی با هوای محیط را کاهش می‌دهد و به نظم و صرفه‌جویی در فضا کمک می‌کند.

با این حال، وکیوم برای همه مواد مناسب نیست. مواد مرطوب، گرم، فاسدشدنی یا آلوده را نباید بدون رعایت اصول ایمنی در دمای اتاق وکیوم و انبار کرد. خارج‌کردن هوا می‌تواند شرایط متفاوتی برای رشد بعضی میکروارگانیسم‌ها ایجاد کند و غذای ناسالم را نیز سالم نمی‌کند.

کیسه‌های وکیوم باید دارای نشان مناسب تماس با مواد غذایی باشند و پس از بسته‌بندی از نظر سوراخ، پارگی و نشتی بررسی شوند.

۱۰. چگونه بسته‌های بازشده مواد غذایی را دوباره پلمپ کنیم؟

برای بسته‌های بازشده می‌توان از بست‌های کلیپسی، گیره‌های آب‌بندی، دستگاه دوخت پلاستیک یا ظروف دربسته استفاده کرد. پیش از بستن، هوای اضافی بسته را تا حد امکان خارج و لبه آن را تمیز کنید.

بست کلیپسی کیسه برای بسته‌هایی مناسب است که مرتب باز و بسته می‌شوند؛ مانند حبوبات، غلات صبحانه، ماکارونی، خشکبار و نان سوخاری. برای نگهداری طولانی‌تر، دستگاه دوخت یا انتقال مواد به ظرف کاملاً دربسته معمولاً محافظت بهتری ایجاد می‌کند.

توجه داشته باشید که گیره معمولی الزاماً بسته را کاملاً نفوذناپذیر نمی‌کند؛ بنابراین از ادعای «پلمپ صددرصد» فقط درباره محصولی استفاده کنید که چنین عملکردی برای آن تأیید شده باشد.

۱۱. مقدار مواد غذایی لازم برای یک خانواده در شرایط بحرانی چقدر است؟

مقدار موردنیاز به تعداد اعضای خانواده، سن، وضعیت جسمانی، مدت بحران، میزان فعالیت، امکان پخت‌وپز و دسترسی به آب بستگی دارد. برای محاسبه، ابتدا مدت موردنظر را مشخص کنید و سپس مصرف روزانه واقعی خانواده را در تعداد روزها ضرب کنید:

مقدار موردنیاز = مصرف روزانه هر نفر * تعداد افراد * تعداد روزها

برای مثال، اگر خانواده‌ای چهار نفره در روز حدود 500 گرم برنج مصرف می‌کند، برای 30 روز تقریباً به مقدار زیر نیاز دارد:

500×30= 15000 گرم = 15 کیلوگرم

همین محاسبه را برای حبوبات، کنسروها، روغن و سایر مواد مصرفی انجام دهید. بهتر است ابتدا برای چند روز تا دو هفته ذخیره اضطراری آماده کنید و سپس، در صورت داشتن فضای مناسب و امکان گردش موجودی، آن را به‌تدریج افزایش دهید.

آب آشامیدنی، غذای کودک، نیازهای سالمندان، داروهای ضروری، رژیم‌های خاص و غذای حیوانات خانگی نیز باید جداگانه محاسبه شوند.

۱۲. آیا همه مواد غذایی را می توان برای یک سال نگهداری کرد؟

خیر. همه مواد غذایی برای نگهداری یک‌ساله مناسب نیستند. مواد تازه، خوراکی‌های پررطوبت و محصولات چرب معمولاً بدون سرمایش، انجماد یا فرآوری مناسب ماندگاری کوتاه‌تری دارند. حتی مواد خشک نیز در شرایط نامناسب ممکن است دچار افت کیفیت، کپک یا آفت شوند.

برای ذخیره‌سازی یک‌ساله بهتر است بیشتر سراغ مواد خشک و پایدار بروید و موجودی را با روش «اولین ورودی، اولین مصرف» مدیریت کنید. یعنی مواد قدیمی‌تر را مصرف و با بسته‌های تازه جایگزین کنید. این روش باعث می‌شود به‌جای کنارگذاشتن غذا برای یک سال و فراموش‌کردن آن، همیشه ذخیره‌ای تازه، قابل‌کنترل و قابل‌مصرف داشته باشید.